Fine-wine-markt staat voor sanering: 'we moeten naar een slankere, efficiëntere wereld'

De markt voor fine wine, de categorie dure, verzamelbare wijnen zoals topbordeaux en grand cru burgondiërs, gaat door een pijnlijke correctie. Volgens Jeremy Howard, topman van handelsplatform Cru World Wine, is een golf van fusies en overnames nu 'onvermijdelijk'.

Howard windt er in The Drinks Business geen doekjes om: de sector kende jarenlang een schijnbaar gezonde omzet, maar onder de motorkap draaien veel bedrijven op verlies. De coronaperiode, met thuiszittende verzamelaars die massaal wijn kochten, verhulde volgens hem hoe inefficiënt de handel eigenlijk werkt.

Wat is er precies aan de hand in de fine-wine-handel

Howard baseert zich op eigen analyse van de vijftien grootste Britse fine-wine-bedrijven. Samen verkopen die jaarlijks voor bijna 850 miljoen pond (ruim 990 miljoen euro) aan wijn. Klinkt gezond, maar de kosten lopen uit de hand: die vijftien bedrijven geven samen 210 miljoen pond (ongeveer 245 miljoen euro) per jaar uit aan administratie en overhead.

Het resultaat: een collectief verlies van bijna 20 miljoen pond (circa 23 miljoen euro) per jaar. 'Ze vreten hun eigen balans op', zegt Howard. 'Dat is niet houdbaar.'

Waarom dit geen tijdelijke dip is

Veel spelers in de markt hopen stiekem dat de vraag weer aantrekt, zoals ze dat gewend waren van vorige generaties verzamelaars. Howard is daar sceptisch over. De grote wijncollecties van duizenden flessen, zoals hij en zijn generatiegenoten die opbouwden, ziet hij bij millennials en generatie Z niet snel terugkomen, ook al drinken die groepen best veel.

'Als de markt terugveert, is dat geweldig', zegt hij, 'maar het voelt alsof de boom in fine wine een generatiegebonden verschijnsel was.' Zijn conclusie: bedrijven moeten plannen voor een structureel kleinere, efficiëntere markt, niet wachten op een opleving die misschien niet komt.

Wat andere spelers in de sector zeggen

Howard staat niet alleen in die inschatting. Brett Fleming van handelshuis Armit Wines wees eerder dit jaar al op de stapeling van tegenwind: hogere inflatie door de oorlogen die Trump en Poetin aanwakkeren, en volgens hem een Britse overheid die 'business niet begrijpt'. Zijn advies aan collega's: wendbaar zijn, kansen grijpen en klappen kunnen opvangen, 'want andere bedrijven zullen dat helaas niet redden'.

Fleming voorspelde ook dat de sanering zich niet beperkt tot de handelsketen, maar ook de horeca raakt. Hij noemde de sluiting van het tweesterrenrestaurant Dinner by Heston van Heston Blumenthal in het Mandarin Oriental als voorbeeld: minder prestigieuze uitgaanslocaties betekent dat overgebleven distributeurs vechten om hetzelfde krimpende aantal afzetpunten.

Helen Miller, commercieel directeur bij Goedhuis Waddesdon, een bedrijf dat zelf ontstond uit een fusie, ziet dat als logisch gevolg van de economische realiteit. 'De economie moet kloppen', zegt ze. Wanneer bedrijven infrastructuur en risico kunnen delen, zoals haar eigen organisatie doet, is verdere consolidatie volgens haar alleen maar verstandig. 'Ik denk dat we daar meer van gaan zien.'

Wat dit voor jou als wijnliefhebber betekent

Voor de gewone consument, ook in Nederland en België, verandert er niet meteen iets aan het schap. Maar wie fine wine volgt als investering of verzamelobject, kan wel merken dat er minder kleine, gespecialiseerde handelshuizen overblijven. Howard signaleert 'enorme duplicatie': bijna elk klein bedrijf heeft eigen mensen voor voorraadbeheer, marketing, financiën, inkoop en techniek, allemaal kosten die op dezelfde grote pot wijn drukken.

Zijn oplossing, en niet toevallig ook zijn businessmodel, is een gedeeld technologisch platform waarop meerdere partijen kunnen draaien zonder elk apart die hele infrastructuur te moeten opbouwen. Hij vergelijkt zijn ambitie met de Rightmove van de wijnwereld, verwijzend naar de bekende Britse huizensite: één neutrale marktplaats waar producenten, handelaren en grote voorraadhouders allemaal van profiteren.

'Helaas gaan we besparingen op administratiekosten zien die voor sommige mensen pijnlijk zullen zijn', zegt Howard, 'maar ik zie geen alternatief.' Of die belofte van efficiëntie ook echt uitkomt, moet de komende jaren blijken. Wat vaststaat: de tijd dat elke handelaar zijn eigen kleine koninkrijkje kon runnen, lijkt voorbij.