Côte de Nuits en Côte de Beaune: het verschil in één glas

Stel je een smalle helling voor, net buiten de stad Dijon, met lage stokken die in rijen naar het oosten kijken. De grond is kalk, met hier en daar een laagje klei, en de zon schijnt er op een manier die in de Bourgogne al eeuwen wordt geduid. Dit is de Côte d'Or, de Gouden Helling, het hart van de wijnstreek.

In dit stuk leggen we het verschil uit tussen de twee helften van die helling: de Côte de Nuits in het noorden en de Côte de Beaune in het zuiden. Je leert welke dorpen bij welke helft horen, wat je in het glas kunt verwachten en waar je als beginner het best begint.

Waar de twee helften elkaar raken

De Côte d'Or loopt zo'n vijftig kilometer van Dijon zuidwaarts. Ongeveer halverwege, bij Ladoix-Serrigny, verandert de naam van de streek. Het noordelijke deel heet Côte de Nuits, naar het stadje Nuits-Saint-Georges. Het zuidelijke deel heet Côte de Beaune, naar de stad Beaune, het bruisende centrum van de wijnhandel met zijn beroemde hospices.

Die grens is administratief, maar ze is ook voelbaar in de wijn. Wie uit het noorden komt en naar het zuiden rijdt, ziet de wijngaarden iets vriendelijker worden: meer open terrein, meer witte wijn, een andere toon in het landschap.

Wat je proeft in de Côte de Nuits

De Côte de Nuits is het rijk van de pinot noir. Vrijwel alles wat hier wordt gemaakt is rood, en het zijn de wijnen die de Bourgogne wereldwijd bekend hebben gemaakt. Denk aan geurende rode bessen, kers, aardse tonen en een fijne, zijdezachte tannine die de wijn lang doet nazinderen.

De roem van het noorden zit vooral in de grand crus, de hoogste classificatie van de regio. Gevrey-Chambertin heeft er een groot aantal, verspreid over de helling. Vosne-Romanée staat bekend om zijn kleine, zeer gewaardeerde percelen, waaronder La Romanée en La Tâche. Chambolle-Musigny geldt als een dorp dat rondheid en parfum combineert, met Le Musigny als vlaggenschip.

Aan de proef van het glas merk je dat de wijnen uit het noorden vaak wat meer structuur en diepte hebben. Ze vragen om tijd, en ze belonen die tijd met lagen die zich gaandeweg openen.

Wat je proeft in de Côte de Beaune

De Côte de Beaune is tweeledig. In het zuiden, rond het dorp Meursault, Puligny-Montrachet en Chassagne-Montrachet, staat chardonnay centraal. Dat zijn de grote witte wijnen van de Bourgogne: volle, ronde wijnen met tonen van geroosterd brood, citrusschil, amandel en soms honing, afhankelijk van het vat en de rijpheid.

Het Montrachet-perceel, dat over de grens van twee dorpen loopt, geldt als een van de meest gerespecteerde witte grand crus ter wereld. Puligny-Montrachet en Chassagne-Montrachet delen dat perceel, en de wijnen van beide dorpen tonen de spanning tussen kracht en elegantie die de witte Bourgogne zo kenmerkt.

Het noordelijke deel van de Côte de Beaune, met Beaune, Pommard en Volnay, maakt vooral rode wijn van pinot noir. Die zijn vaak iets toegankelijker dan hun tegenhangers uit het noorden, met meer fruit op de voorgrond en een zachtere structuur. Pommard staat bekend om stevigere, kruidige rode wijnen, terwijl Volnay vaak wordt geprezen om zijn fijnheid.

De proef op de tong: één dorp per helft

Het mooiste moment om het verschil te leren is een proeverij met twee glazen naast elkaar. Kies een rode wijn uit Gevrey-Chambertin en een rode uit Volnay of Pommard. Let op de dichtheid, de tannine en het verloop van de smaak. De eerste is meestal steviger en dieper, de tweede luchtiger en directer.

Voor wie liever wit drinkt, is het duo Meursault en Puligny-Montrachet een goede start. Beide komen uit de Côte de Beaune, maar Meursault toont vaak een rondere, meer boterachtige stijl, terwijl Puligny doorgaans fijner en mineraler aanvoelt. Zo proef je twee dorpen binnen één helft en leer je tegelijk hoe terroir de wijn kleurt.

Wie zich verder in de regio wil verdiepen, vindt in de Wijnrubriek meer lezenswaardige stukken over de Franse wijnstreken en hun wijnen.

Classificatie: waar het op het etiket staat

De Bourgogne kent een classificatie die op het etiket vaak doorslaggevend is. Van laag naar hoog: Bourgogne (regionale wijn), Village (dorpswijn), Premier Cru (eerste grote wijngaard) en Grand Cru (de top). Op het etiket staan de dorpsnaam en eventueel de perceelnaam, en daar kun je de herkomst aflezen.

Let op het verschil tussen een dorpswijn als Gevrey-Chambertin en een grand cru zoals Chambertin. De grand cru heeft zijn eigen perceelnaam op het etiket, terwijl een dorpswijn alleen de gemeente noemt. Die twee namen zeggen veel over het verschil in kwaliteit en prijs. Meer over die ladder lees je in Bourgogne classificatie uitgelegd: van Bourgogne Rouge tot Grand Cru.

Wat dit voor jou betekent

Wanneer je in de winkel staat, helpt het om de helft van de Côte d'Or in je achterhoofd te hebben. Zie je een naam uit het noorden zoals Vosne of Gevrey, dan koop je meestal rode wijn met veel structuur. Staat Meursault of Puligny op het etiket, dan kies je voor witte chardonnay. Zie je Pommard of Volnay, dan krijg je een rode die toegankelijker is maar zeker niet oppervlakkig.

Bij het bewaren geldt dat de wijnen van het noorden, zeker de grand crus, vaak langer rijpen. Een jonge Gevrey-Chambertin kan een paar jaar in een koele, donkere kelder rusten voordat je hem openmaakt. Witte wijnen uit de Côte de Beaune hebben over het algemeen minder bewaartijd nodig, al geldt ook hier dat de grote dorpen en premiers crus hun tijd verdienen.

Bij het drinken raden we aan om wijn op de juiste temperatuur te serveren. Rode Bourgogne net onder kamertemperatuur, witte Bourgogne licht gekoeld. Schenk ruim in een glas met een opening die het aroma vasthoudt, en laat de wijn enkele minuten in het glas ademen. Zo krijg je het meeste van wat de helling te bieden heeft.

Wie de Bourgogne als belegging overweegt, vindt in Investeren in Bourgogne: tien flessen die de verzamelaarsmarkt draagt een overzicht van bekende namen. Houd daarbij in gedachten dat wijn als belegging risico's kent: prijzen kunnen dalen, en de markt is onvoorspelbaar. Dit is informatie, geen beleggingsadvies.

Wie de wijnen van de Côte d'Or zelf wil proeven, kan terecht in het assortiment van Biodivino, een importeur van duurzame en biodynamische wijnen uit de Bourgogne. Ga op zoek naar de dorpsnamen die je in dit stuk hebt gelezen en proef het verschil zelf.