Amerikaanse single malt whisky: twee jaar na erkenning zoekt de categorie nog haar weg

Twee jaar geleden kreeg Amerikaanse single malt whisky eindelijk een eigen, officiële definitie. Distilleerders die daar jarenlang voor hadden gelobbyd, vierden feest, maar de verkoopboost waar ze op hoopten is grotendeels uitgebleven.

De Amerikaanse belastingdienst voor alcohol en tabak, de TTB, stelde in december 2024 een officiële 'standard of identity' vast voor American single malt: whisky gestookt van 100 procent gemoute gerst, in één distilleerderij, in de Verenigde Staten. Het was voor het eerst in ruim vijftig jaar dat de instantie een nieuwe whiskycategorie erkende. Het oorspronkelijke artikel op VinePair zet uitgebreid uiteen hoe de sector daarna tegen de economische realiteit aanliep.

Wat Amerikaanse single malt precies onderscheidt

Waar bourbon draait om een graanmix met minstens 51 procent mais, gaat het bij single malt puur om gerst. Dat maakt de whisky qua smaakprofiel dichter bij Schotse whisky, al zonder de rooktoon die veel mensen daarmee associëren. Precies die verwarring bleek volgens producenten jarenlang een obstakel: klanten dachten dat elke single malt vanzelf rokerig smaakt, puur omdat Schotse voorbeelden dat vaak wel zijn.

De American Single Malt Whiskey Commission, de branchevereniging die tien jaar lang bij de TTB aandrong op erkenning, hoopte dat een officiële standaard die verwarring zou wegnemen en de categorie een duidelijke plek op het schap zou geven. Voorzitter Steve Hawley erkent dat de timing ongelukkig uitpakte.

Zware klappen in een krimpende whiskymarkt

De hele Amerikaanse whiskysector kampt met tegenwind, en single malt ontspringt de dans niet. Westland Distillery in Seattle, onderdeel van Rémy Cointreau, verloor vorige zomer voor een miljoen dollar aan whisky door diefstal en zette begin dit jaar meerdere medewerkers op straat. Diageo-dochter Distill Ventures werd in 2025 afgebouwd, waarna Westward Whiskey in Portland faillissement moest aanvragen. In Waco, Texas, staakte het eveneens Diageo-eigendom Balcones Distillery in augustus 2025 de productie volledig, met zeventien ontslagen tot gevolg.

Toch is niet alles kommer en kwel. De officiële status trok media-aandacht, wat de nichecategorie voor het eerst breed onder de aandacht bracht. Producenten gebruiken de erkenning bovendien als drukmiddel bij slijters en barbazen om een eigen schapindeling of menusectie voor American single malt te krijgen, iets wat volgens Hawley in de praktijk daadwerkelijk meer flessen over de toonbank helpt.

Zo proef je het verschil, ook als leek

Bij Stranahan's, het grootste merk in de categorie, merken ze dat klanten inmiddels beter onderscheid maken tussen bourbon en single malt. Vroeger liepen er regelmatig bourbondrinkers de distilleerderij binnen die zeiden geen fan te zijn van 'die rokerige single malts', terwijl de whisky helemaal niet gerookt was. Die basiskennis over het verschil tussen een maisrijke bourbon en een whisky van volledig gemoute gerst is er nu wel, al blijft het volgens brandmensen nog altijd vooral kennersterrein.

Zelfs releases van grote bourbonmerken als Jim Beam, Bulleit en Jack Daniel's hebben de bekendheid van de categorie amper vergroot. Jason Moore, directeur bij Westland, verwoordt het nuchter: het vaststellen van de standaard was pas het begin van het bouwen aan een categorie, niet het sluitstuk.

Wat dit betekent voor de Nederlandse en Belgische bar

In Nederlandse en Belgische bars is Amerikaanse single malt nog altijd een curiositeit naast de vertrouwde bourbons en rye whiskeys. De categorie is klein, de import beperkt, en veel liefhebbers moeten nog ontdekken dat er tussen bourbon en Schotse single malt een heel eigen Amerikaanse stijl bestaat. Voor bartenders die graag iets nieuws op de kaart zetten, is dat juist een kans: een goede Amerikaanse single malt leent zich uitstekend voor een Old Fashioned of Manhattan met een net iets andere signatuur dan je gewend bent. Proef je het verschil met een klassieke bourbonversie? Dat is precies het gesprek dat de categorie nodig heeft.

Kleine producenten vechten voor een plek op het schap

Stephen Paul van Whiskey Del Bac in Tucson noemt bourbon simpelweg 'de Amerikaanse whisky', een status die moeilijk te doorbreken is. Toch ziet hij dat winkels vaker een eigen sectie voor American single malt inrichten, iets waar zijn distilleerderij al jaren voor pleit. Mark Stell van Bird Creek geeft in Oregon zo'n driehonderd voorlichtingsevenementen per jaar en merkt dat veel mensen whisky nog automatisch met Schotland associëren. Hij moet letterlijk bij het begin beginnen.

Distributie blijft daarbij een nijpend probleem voor kleinere merken. Door consolidatie bij groothandels en een overvol schap is er weinig ruimte voor groei, zeker de laatste jaren. Gareth Moore, directeur van Virginia Distillery Company, omschrijft de strijd om winkelruimte als een gevecht van winkel tot winkel en schap tot schap, met flinke investeringen in sales en marketing voor bescheiden resultaat.

Overleven door aan te passen

Sommige merken draaien de tegenslag om in een herstart. Westward gebruikte het faillissement om slanker en wendbaarder te worden, en directeur Tom Mooney meldt dat het merk nu groter is dan vóór de bankroetprocedure. Elders zoeken single malt-producenten hun heil in nieuwe producten of stappen ze zelfs over naar andere spirits om het hoofd boven water te houden.

De officiële erkenning heeft de categorie dus geen directe verkoopboost gegeven, maar wel een stevigere basis om op te bouwen: duidelijkere exportcijfers, eigen schapruimte en een langzaam groeiend begrip bij de kritische whiskydrinker. Voor wie zelf eens wil proeven wat het verschil is tussen mais en gerst, is er nooit een beter moment geweest om een fles Amerikaanse single malt te openen en simpelweg te vergelijken.