
Drinken in Japan: highball, sake en de izakaya
Wie tussen de borrelhappen zit, leert het snelst de lokale gewoontes, van het glas dat je bestelt tot het moment waarop je iemand anders inschenkt.
Foto: Boris Radisic via Pexels
Het eerste wat opvalt in een Japanse izakaya is het tempo. De kroeg staat vol kleine schaaltjes, en de drankenkaart is net zo gewoon als het menu. Je zit vaak aan een lange tafel of aan de bar, met collega's of vrienden die na een lange dag even willen bijkomen.
Drinken hoort hier bij het samen eten, niet bij één glas op één plek. Wie voor het eerst bestelt, merkt snel dat een paar vaste drankjes overal terugkomen: de highball, sake en bier. Hieronder lees je wat je tegenkomt, hoe je het bestelt en wat je beter kunt laten.
Highball: whisky, ijs en bubbels
De highball is vaak de eerste drank die op tafel komt. Het is een hoog glas met ijs, whisky en koolzuurwater, soms met een schijfje citroen en soms zonder garnering. Het drinkt licht, droog en koud, en het past goed bij de hapjes.
Door de bellen en het ijs wordt de whisky zacht en fris, wat goed werkt bij gefrituurde en zoute gerechten. Wie wil weten hoe Japanse whisky tot stand komt, kan eerst het verhaal over de Kiyokawa Tsuchi lezen. Daarin zie je hoe de herkomst van de gerst meespeelt in de smaak.
Rode lampion en kaarten met Japanse tekst bij de ingang van een izakayaFoto: Boris Radisic via Pexels
Sake: warm, koud of op kamertemperatuur
Sake wordt gebrouwen van rijst en in Japan op meerdere manieren geserveerd. Warm heet atsukan, koud heet hiyazake, en daartussenin kun je hem ook op kamertemperatuur drinken. De temperatuur verandert de smaak: warme sake voelt vaak zachter aan, koude sake frisser.
Sake wordt geschonken uit een kleine karaf, de tokkuri, in een klein kopje, de ochoko. Soms krijg je hem in een houten bakje, de masu, dat zo vol wordt geschonken dat het over de rand in het bakje eronder loopt. Dat is geen morsen maar een gebaar van gastvrijheid.
| Kenmerk | Highball | Sake |
|---|---|---|
| Basis | Whisky, koolzuurwater en ijs | Gebrouwen van rijst |
| Serveren | Koud, in een hoog glas | Warm of koud, in een ochoko |
| Gedrag | Lichte borrel bij de hapjes | Samen inschenken en proosten |
Izakaya: de kroeg met de kleine gerechten
Een izakaya is een informele kroeg waar je veel kleine gerechten deelt, de otsumami. Je bestelt meestal in rondes en blijft zo lang zitten als het gezelschap wil. Het is de plek bij uitstek voor een nomikai, de borrel na het werk.
De kaart heeft vaak bier, sake, shochu en highballs, en de bediening helpt je meestal snel als je iets wilt weten. Het menu is vaak in het Japans, maar een aanwijzing of een knik naar het gerecht van de buurman werkt prima. Bestel een paar kleine gerechten en deel ze.
Zo bestel je het
Begin met kanpai, het gezamenlijke proosten, en wacht tot iedereen zijn glas heeft voordat je drinkt. Schenk nooit zelf je glas vol: je schenkt voor een ander, en daarna schenkt de ander voor jou. Een half leeg glas is het signaal dat je nog een wil.
Neem een ingeschonken glas met twee handen aan en bedank met een korte buiging. Fooi is in Japan niet gebruikelijk, dus leg geen extra geld op tafel. Veelgemaakte fouten zijn zelf inschenken en meteen doordrinken terwijl de groep nog niet heeft geproost.
Thuis namaken
Een highball maak je thuis makkelijk met whisky, ijs en koolzuurwater. Voor een avond zonder alcohol is de alcoholvrije Tom Collins een frisse, bruisende tegenhanger met citroen. Op een koude avond past de Hot Toddy beter, met whisky, honing en citroen, en die zit dichter bij de warme sake.
Veelgestelde vragen
Wat is een highball in Japan?
Een highball is in Japan een glas met whisky, koolzuurwater en ijs, vaak zonder veel garnering. Het is de lichte borreldrank die in veel izakaya's als eerste wordt besteld. Hij past goed bij zoute en gefrituurde hapjes.
Hoe bestel je sake in Japan?
Je bestelt sake in Japan door de temperatuur te noemen: atsukan voor warm en hiyazake voor koud. Sake komt uit een tokkuri, een kleine karaf, en wordt geschonken in een ochoko, een klein kopje. Vaak schenk je voor een ander in plaats van voor jezelf.
Schenk je zelf je glas vol in Japan?
Nee, in Japan schenk je voor een ander, en laat je anderen voor jou inschenken. Zelf je glas vol schenken wordt in een groep als onhandig gezien. Het voelt misschien vreemd, maar het hoort bij de etiquette van de izakaya.
Is fooi gebruikelijk in een Japanse izakaya?
Nee, fooi is in Japan niet gebruikelijk, ook niet in een izakaya. Je betaalt het gevraagde bedrag en de bediening verwacht geen extra geld. Een korte bedankt is voldoende.
Wat is een izakaya precies?
Een izakaya is een informele kroeg waar je veel kleine gerechten deelt, de otsumami, bij je drank. Je bestelt meestal in rondes en blijft zo lang zitten als het gezelschap wil. Het is de plek voor de nomikai, de borrel na het werk.
Wat betekent kanpai?
Kanpai is het Japanse proostwoord waarmee een groep samen begint. Letterlijk verwijst het naar een droog glas, maar in de praktijk is het gewoon een gezamenlijke toost. Je zegt het pas als iedereen zijn glas heeft.
Is sake hetzelfde als wijn?
Sake is geen wijn, hoewel het vaak zo wordt genoemd, want het wordt gebrouwen van rijst. Hij wordt in Japan warm of koud geserveerd, afhankelijk van de sake en de gelegenheid. Die keuze verandert de smaak merkbaar.
Bronnen en achtergrond





