Havana Club: twee merken, één naam en de strijd om Cubaanse rum

Wie in Havana een rum bestelt, krijgt misschien niet dezelfde fles als in Amsterdam. Havana Club is een van de bekendste rummerken ter wereld, en juist dat maakt het verhaal ingewikkeld. Er zijn namelijk twee partijen die beide aanspraak maken op de naam, en hun geschiedenis is nauwer verweven dan je zou denken.

Kort gezegd: de naam komt uit Cuba, de productie en de handel zijn sinds de revolutie uit elkaar gegroeid, en de rechten liggen in verschillende landen bij verschillende partijen. Wie dat begrijpt, begrijpt ook iets over Cubaanse rum in het algemeen.

Een rum uit de Cubaanse hoofdstad

De rum die we nu Havana Club noemen, ontstond in de Cubaanse hoofdstad Havana, in de tijd dat suiker en rum het economische hart van het eiland vormden. Het merk ging op bij de familie Arechabala, die de rum ook voor de export maakte. Cubaanse rum was al een begrip in havensteden in Amerika en Europa, en Havana Club haakte daar slim op in.

De stijl was licht, helder en droog, met een fruitige toon die later typisch werd voor Cubaanse rum. Dat is ook het profiel dat je terugvindt in klassiekers als de Daiquiri en de Mojito. Havana Club werd zo een naam die bartenders over de hele wereld kenden, lang voordat tiki-bars hun opmars maakten.

De concurrent uit Santiago

Naast Havana Club stond Bacardi, een rummerk dat in Santiago de Cuba was begonnen door Facundo Bacardí Massó. Beide merken waren op Cuba groot, en beide wilden de markt op het eiland en daarbuiten veroveren. De rivaliteit ging over smaak, distributie en reputatie, en over de vraag wie de Cubaanse rum mocht vertegenwoordigen.

Bacardi bouwde van zijn kant een wereldwijd merk op, met productie buiten Cuba en een sterke positie in de internationale handel. Havana Club bleef sterk verbonden met het eiland zelf, en de naam werd voor veel mensen het herkenbare symbool van Cubaanse rum.

Na de revolutie: twee wegen

Na de revolutie van eind jaren vijftig nam de Cubaanse staat de rumindustrie over. Bacardi verliet het eiland en vestigde zich elders, onder meer op de Bahama's, en bouwde van daaruit verder aan de onderneming. Havana Club bleef in Cuba, nu als staatsproduct, en de productie ging gewoon door.

Uit die splitsing groeide de huidige situatie. Buiten Cuba wordt Havana Club sindsdien verkocht in samenwerking met het Franse drankenconcern Pernod Ricard, dat werkt met de Cubaanse staatskant. Zo bestaan er in de praktijk twee lijnen naast elkaar, elk met een eigen verhaal over herkomst en recht.

Twee merken, één naam

De echte breuk zit in de naam zelf. Bacardi heeft in de Verenigde Staten een claim op het merk Havana Club, en de juridische discussie daarover loopt al lange tijd. Door het Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba is de Cubaanse versie daar bovendien niet gewoon te koop, waardoor de twee verhalen zich zelden op dezelfde plank ontmoeten.

Buiten de Verenigde Staten zie je beide kanten terug: de rum uit Cuba staat in sommige schappen en bars, en Bacardi is wereldwijd bekend. Voor de consument betekent dat vooral verwarring. Wie een fles Havana Club koopt, weet niet altijd meteen wie de rum heeft gemaakt en onder welk recht hij op de markt komt.

Vandaag: een naam die blijft

Vandaag is Havana Club vooral een rum die je leert kennen in de cocktail. De Cubaanse versies zijn fris, licht en droog, en ze passen goed in klassieke drankjes. Wie een rum met een bewogen verhaal wil proeven, kan er goed mee beginnen, zeker als je de geschiedenis erbij weet.

Zo drink je het

Begin met een licht gerijpte Cubaanse rum in een Mojito, zodat de munt en de limoen de rum niet overschreeuwen. Voor een strakke smaak is de Daiquiri het meest eerlijke glas, want daar draait alles om balans. Wie ook de donkere, warme kant van rum wil leren kennen, vindt uitleg over de verschillen in Wat is donkere rum, en waar herken je hem aan.