Drinken in Frankrijk: pastis, kir en de apéro

Het terras is vol, het licht wordt zachter en er staat een glas voor je neer dat troebel wordt zodra je er water bij giet. Zo begint in Frankrijk een groot deel van de avonden: met een klein glas en de tijd om te praten voordat het eten komt.

Wie drinken in Frankrijk echt wil begrijpen, kijkt minder naar het merk en meer naar het moment. Een drankje vóór de maaltijd heeft een eigen naam en eigen regels, en de meeste Fransen kennen die regels zonder erbij na te denken. Dat maakt het bestellen makkelijker dan je denkt.

Pastis, de anijs die troebel wordt

Pastis is een anijsdrank die je meestal met koud water serveert. Uit de fles ziet hij er helder en goudgeel uit, maar zodra het water erbij komt, wordt hij melkachtig wit. Dat effect heet louche, en het hoort bij de drank.

De gangbare verhouding is ruwweg één deel pastis op vijf delen water, al zie je in cafés ook andere mengverhoudingen. Voeg het water rustig toe en kijk hoe de kleur verandert. IJs is niet verplicht, want veel mensen houden het bij koud water uit de karaf en laten het ijs weg.

Kir, de witte wijn met een scheutje cassis

Kir is een eenvoudig aperitief: droge witte wijn met een scheutje crème de cassis, een likeur op zwarte bessen uit Bourgogne. De wijn is fris en licht, en de cassis geeft kleur en een zachte, bessige zoetheid zonder de drank zwaar te maken. De naam gaat terug op een burgemeester van Dijon, en het drankje is sindsdien in heel Frankrijk gewoon geworden.

Wie geen zoete smaak wil, kiest een scheutje minder cassis en laat de wijn het werk doen. Een kir hoort op een terras of aan een bartafel, niet als vervanging van een hele fles bij het eten. Het is een drankje om langzaam te drinken, met het gesprek als hoofdzaak.

Kir royal en de bubbels erbij

Vervang je de witte wijn door champagne, dan heet het drankje kir royal, en dat is de feestelijke variant. De bubbels maken de cassis lichter en de hele drank wat uitbundiger. Het is een keuze voor een verjaardag of een avond waarop je iets te vieren hebt.

Wie wil weten waar je op let bij champagne, kan de nieuwe regels voor champagne in 2026 lezen, zodat je weet wat er in de fles zit. Voor een kir royal hoef je geen dure fles te kiezen, maar een frisse, droge champagne met goede bubbels doet het verschil.

De apéro als vast moment

De apéro is het uur vóór het eten, en het woord staat zowel voor het glas als voor het samenzijn eromheen. Je neemt er iets lichts bij, vaak met wat hapjes, en het gesprek moet nog op gang komen. Het is geen moment om stevig door te drinken, want het avondeten staat nog te wachten.

Naast pastis en kir horen aperitieven als Lillet en Pineau des Charentes bij dezelfde traditie. Lillet is een wijnachtig aperitief dat je vaak met ijs en een schijfje citroen drinkt. Pineau des Charentes is een licht zoete, versterkte drank die koud smaakt en goed past bij een kaasplank of een plat van ham.

Wijn bij alles

Zodra het eten begint, komt de wijn. Een glas rode of witte bij de maaltijd is gewoon, en een karaf water erbij ook. Je hoeft geen grote fles te bestellen om erbij te horen, want in veel bistro's is een glas van het huis de normale keuze.

Let op het ritme van de avond. In Frankrijk duurt een maaltijd vaak lang, met tussengangen en een rustig tempo. Wie de wijn bij elk gerecht wil wisselen, kan dat rustig doen, zolang het glas niet te snel leeg is en het gesprek de hoofdrol blijft spelen.

Zo bestel je het

Zeg gewoon 'un pastis, s'il vous plaît' of 'un kir, s'il vous plaît'. Wil je pastis met water, vraag dan om 'une carafe d'eau' en schenk zelf in zoals je wilt. Die karaf krijg je in de meeste cafés zonder discussie, en de ober zet hem er meestal zonder vragen bij.

Wil je een glas wijn, dan zeg je 'un verre de rouge' of 'un verre de blanc'. Bestel rustig en neem de tijd, want een terras is geen plek waar je snel moet doorschuiven. Een kleine vraag over wat er vandaag op de kaart staat, wordt altijd gewaardeerd.

Wat toeristen vaak fout doen

Veel bezoekers drinken pastis in één teug, als shot, of bestellen hem zonder water omdat ze denken dat het zo hoort. De drank smaakt dan scherp en bitter, en dat geeft pastis een slechte reputatie die hij niet verdient. Met water en een rustig tempo is het een heel ander drankje.

Ook de apéro overslaan en meteen aan de wijn bij het eten beginnen, valt op. Na de maaltijd een cappuccino bestellen geldt in veel Franse cafés als ongebruikelijk, en wie na het eten nog wat wil drinken, kiest vaak een digestief of een espresso. Kijk even om je heen en doe het zoals de tafel naast je.

Thuis namaken

Thuis begin je met een kir, want dat vraagt maar twee ingrediënten: droge witte wijn en crème de cassis. Koel de wijn goed en giet de cassis er voorzichtig bij, dan blijft de kleur mooi. Wil je iets met meer spanning, dan is de French 75 een feestelijke keuze met champagne, gin en citroen.

Wie gin en citroen wil vergelijken met een Franse aperitief, vindt in Tom Collins of French 75 een helder verschil in smaak en moment. De ene is licht en fris, de andere droog, kruidig en feestelijk. Kies wat past bij het moment waarop je het drinkt.