Jurançon Sec: de droge witte wijn die sommeliers stiekem aan je verkopen

Vraag een sommelier om "een droge witte" en je krijgt bijna automatisch Sancerre of Chablis voorgeschoteld. Maar wie iets verder durft te kijken, krijgt tegenwoordig steeds vaker een fles uit een piepklein Frans wijngebied in handen gedrukt: Jurançon.

Dat gesprek aan tafel of achter de bar kan twee kanten op. De ene gast wil iets herkenbaars, zo dicht mogelijk bij wat hij al kent. De andere is nieuwsgierig en wil zich laten verrassen. Voor die tweede groep hebben sommeliers de laatste tijd een nieuwe favoriet: Jurançon Sec, de droge witte wijn uit een gebied dat tot voor kort vooral bekendstond om iets heel anders.

Wat is Jurançon Sec precies

Jurançon ligt in het uiterste zuidwesten van Frankrijk, in de uitlopers van de Pyreneeën, dicht bij de Spaanse grens. De droge witte wijnen uit dit gebied worden gemaakt van de lokale druiven Petit Manseng en Gros Manseng en hebben een profiel dat je niet snel vergeet: felle zuurgraad, een ronde textuur, tropisch fruit als ananas en mango, geroosterde noten en een opvallende zilte toets. Denk aan een wijn die net zo goed bij oesters als bij een romige kaasplank past.

Voor drinkers biedt Jurançon Sec precies genoeg nieuwsgierigheid zonder afschrikwekkend exotisch te worden. Het blijft een Franse droge witte, alleen dan eentje met een verhaal en een prijs die nog niet is opgeblazen door hype.

Van zoete wijn naar sommelierslieveling

Al sinds de Romeinen wijnbouw ontdekten op de steile hellingen hier, wordt er wijn gemaakt in Jurançon. Het gebied maakte later deel uit van het historische graafschap Béarn, binnen het uitgestrekte hertogdom Aquitanië, vanaf het jaar 819. De keuken uit de streek leunt op vet, smaakvol vlees zoals eend en varken, aangevuld met schapenkaas: stevige kost die om een wijn met genoeg zuurgraad vraagt.

Jurançon bouwde zijn reputatie eeuwenlang op zoete wijn, gemaakt via passerillage: druiven blijven aan de stok hangen en drogen in de zon uit, waardoor de suikers concentreren zonder de edele schimmel die je bijvoorbeeld in Sauternes vindt, twee uur noordelijker. Die zoete traditie is illuster: de Béarnese koning Hendrik IV zou bij zijn doop in 1554 met druppels zoete Jurançon zijn gezalfd.

Die roem als dessertwijn werkte de droge versie lange tijd tegen. Pas in 1975 erkende de AOC officieel droge Jurançon, en zelfs toen was dat vooral bedoeld om de zoete productie te beschermen. Nu de markt om droge wijn vraagt, heeft het gebied de knop definitief omgezet en produceert het meer sec dan ooit.

De druiven die niemand kent

Jurançon kan niet bogen op een beroemde druif als Chardonnay of Sauvignon Blanc, en dat is meteen onderdeel van de charme. Petit Manseng is de nobelste druif van het gebied en verantwoordelijk voor de beste dessertwijnen. Qua zuurgraad en appelfrisheid doet hij denken aan Chenin Blanc, maar dan met een tropischer randje. De druif kan flink wat suiker opbouwen, wat droge wijnen een rijp karakter en een alcoholpercentage rond de 14 procent geeft.

Gros Manseng levert de nodige zuren en lichte bloemige, citrusachtige aroma's, en zit in bijna elke droge Jurançon. Petit Courbu en Gros Courbu, beter bekend onder hun Baskische namen Hondarrabi Zuri Zerratia en Hondarrabi Zuri, worden in kleine hoeveelheden bijgemengd om het alcoholpercentage in balans te houden. De zeldzaamste van het stel, Camaralet, is intens geurig, lastig te telen en bijna uitgestorven.

Waarom sommeliers nu warmlopen

Met minder dan duizend hectare wijngaard is Jurançon half zo groot als streken als de Jura of Savoie, en een groot deel van die oogst gaat nog altijd naar zoete wijn. Juist die schaarste, gecombineerd met het ontbreken van naamsbekendheid, maakt Jurançon Sec interessant voor wijnkaarten die op zoek zijn naar waar voor hun geld nu wijnprijzen wereldwijd blijven stijgen.

Sholes, die Jurançon Sec op de kaart zette bij het restaurant Michael's Genuine in Miami, trekt de vergelijking door naar Bordeaux Blanc, de bekendere volle witte wijnen op basis van Sauvignon Blanc en Sémillon uit hetzelfde zuidwesten van Frankrijk. Het hele verhaal is in het Engels na te lezen bij VinePair, dat de opmars van de wijn onder Amerikaanse sommeliers uitgebreid beschrijft.

Wat dit betekent voor jouw glas

Voor Nederlandse en Belgische wijnliefhebbers is Jurançon Sec vooralsnog een insidersflesje: je vindt het niet op elke wijnkaart, maar juist daarom is het de moeite waard om ernaar te vragen bij een gespecialiseerde wijnbar of natuurwijnzaak. Wie normaal voor een stevige Chardonnay gaat, kan trouwens ook eens over de grens kijken naar wat Amerikaanse producenten met die druif doen, zoals we eerder beschreven in dit stuk over Californische chardonnays.

Blijft Jurançon Sec een geheimtip voor de fijnproever, of duikt het binnenkort op als huiswijn bij je favoriete bistro? Gezien de combinatie van schaarste, smaak en een prijs die de concurrentie met Sancerre en Chablis makkelijk aankan, lijkt het een kwestie van tijd.