Schotse whiskystoker Port of Leith brengt Old Fashioned uit blikje op de markt

Een Old Fashioned zonder shaker, zonder bitters flesje en zonder gedoe met suikerklontjes: dat is het idee achter de nieuwste release van Port of Leith Distillery. De Edinburghse stokerij brengt de Velvet Old Fashioned uit, een ready-to-serve cocktail (een drankje dat je zo uit blik of fles kunt drinken, zonder zelf te mixen) die je zowel puur als over ijs kunt drinken.

Wat zit er in de Velvet Old Fashioned

De cocktail komt van Leith Bond, de blend- en bottelarij van de distilleerderij. Basis is Table Whisky, een single grain Scotch die in Edinburgh wordt gestookt en rijpt op een combinatie van nieuwe eiken vaten en sherryvaten. In plaats van de klassieke suiker en bitters van een traditionele Old Fashioned kiest Leith Bond voor zoete Pedro Ximénez sherry, aangevuld met een vleugje zout.

Het resultaat komt in blikjes van 100 milliliter, met een alcoholpercentage van 32 procent. De adviesprijs ligt op 6,50 Britse pond, omgerekend ruwweg 7,50 euro. Vanaf de lancering is de cocktail te koop in de winkel van de distilleerderij en bij een aantal geselecteerde retailers.

Zo drink je hem, volgens de maker

Wie het klassieke gevoel wil, schenkt de Velvet Old Fashioned over ijs en perst er een sinaasappelschil boven uit, zodat de citrusolie over het drankje regent. Kun je die moeite niet opbrengen? Dan mag het blikje er ook gewoon zo bij, meteen open en drinken. Precies dat gemak is waar de ready-to-drink-categorie (kant-en-klare drankjes in blik of fles) haar bestaansrecht aan ontleent.

Sood legt uit dat de combinatie van single grain whisky met Pedro Ximénez sherry zorgt voor een diepte aan toffee, gemberkoek en pure chocolade, met een afdronk die volgens hem lang blijft hangen. Herken je die smaken? Ze zijn niet toevallig: Pedro Ximénez is een van de zoetste sherrysoorten die er zijn, gemaakt van gedroogde druiven, en wordt in de whiskywereld vaker gebruikt om vaten mee na te rijpen voor precies dat donkere, stroperige karakter.

Waarom dit past bij een groeiende trend

De Velvet Old Fashioned volgt kort op de lancering van Table Whisky in blikjes van 100 milliliter, eerder deze maand. Leith Bond noemt Table Whisky nadrukkelijk de whisky die aan de basis staat van elk blikje en elke fles in het assortiment, een hint dat er nog meer varianten aankomen. Wie een klassieke Old Fashioned zelf wil mixen, weet inmiddels wat er nodig is: whisky, suiker, bitters en tijd. Leith Bond knipt die stappen weg en verkoopt het resultaat kant-en-klaar.

Dat past in een bredere beweging. Cijfers van marktonderzoeker NIQ, gepubliceerd in juni, laten zien dat de verkoop van ready-to-drink-dranken in het Britse off-trade kanaal (verkoop via winkels, in tegenstelling tot bars en restaurants) vorig jaar 704 miljoen pond bedroeg, omgerekend zo'n 820 miljoen euro. Binnen die categorie groeien drankjes op basis van sterke drank het hardst, sneller dan de spiritsmarkt als geheel. Ook in Nederland en België zie je die schappen langzaam voller worden, van blikjes Espresso Martini tot kant-en-klare Negroni's.

Recent haalde ook het Britse blikjescocktailmerk Moth fors kapitaal op om die markt verder te veroveren, een teken dat investeerders in de categorie geloven. Voor de Nederlandse en Belgische bar- en retailwereld betekent dit dat kant-en-klare cocktails niet langer een curiosum zijn, maar een serieus segment waar ook gevestigde distilleerderijen op inspelen.

Wat dit voor jou betekent

Port of Leith Distillery opende in oktober 2023 zijn deuren voor publiek en zette destijds meteen in op de productie van single malt whisky. De eerste vaten daarvan naderen nu de wettelijke minimumleeftijd van drie jaar die Scotch whisky moet hebben voordat hij zo mag heten. Terwijl die single malt nog in het vat ligt te wachten, vult Leith Bond de tijd met producten als Table Whisky en nu dus de Velvet Old Fashioned: een manier om cashflow en naamsbekendheid op te bouwen terwijl het geduld van de whiskymaker zijn werk doet.

Voor de gemiddelde cocktaildrinker is het vooral praktisch nieuws: een Old Fashioned die past in je binnenzak, klaar voor op het terras, tijdens een treinreis of gewoon omdat je geen zin hebt in vaatwerk. Mis je toch liever het ritueel van zelf roeren en proeven? Dan blijft het klassieke recept natuurlijk gewoon bestaan, en verandert een blikje daar niks aan.