Champagne op nieuw eikenhout: Quercus Édition brengt vier cuvées

Champagne wordt vooral geassocieerd met fijne bubbels, een kalkrijke bodem en rijping op de fles. Het eikenvat speelt in de regio al langer een rol, maar meestal op de achtergrond. Bij Quercus Édition staat het hout vooraan en is het een bewuste keuze in de wijnmaak.

Het project begon niet in een kelder maar bij twee vakmensen. Jérôme Viard is maître-artisan van de Tonnellerie de Champagne, een tonnelier die vaten maakt. Philippe Mille is chef met twee sterren en runt het restaurant Arbane in Reims. Samen bedachten ze het merk.

Van houten voorwerpen naar een wijncollectie

Quercus Édition begon met voorwerpen van eikenhout voor de tafel en voor het serveren van wijn. Philippe gebruikt in zijn keuken houtresten voor gerechten die op houtvuur worden gegaard. Die resten laten, volgens Viard, bijzondere aroma's vrij. Zo ontstond het idee om verder te gaan: vignerons kregen de kans hun wijn in nieuwe vaten van 205 liter te vinifiëren en te laten rijpen.

Dat is een experiment, want nieuw hout is in de Champagne geen gangbare praktijk. Zestien domeinen deden mee, en het vertrouwen tussen de partners en de vignerons was de basis. De makers letten ook op de herkomst van het eiken: ze kozen bomen die dicht bij de wijngaarden van de deelnemers groeiden.

Wat je proeft

Het doel is de wijn en het terroir zichtbaar te houden, zonder dat het hout de overhand krijgt. Daarom let het project op de houtsoort en op de chauffe, het verhitten van de binnenkant van het vat voordat het wordt gebruikt. Een lichte chauffe geeft doorgaans minder vanille en kruidigheid, zodat de fruitigheid van de wijn meer ruimte krijgt.

Het project noemt de werkwijze vinification intégrale sous-bois, letterlijk: de volledige vinificatie onder het hout, in het vat. Gisting en de eerste uitwisseling tussen wijn en hout vinden dus al in het vat plaats. Wie meer wil weten over hoe eikenrijping de smaak van wijn beïnvloedt, leest ook het verhaal over chardonnay uit Bourgogne en eikenrijping.

De vier cuvées

Cuvée n°11 komt van Champagne Crucifix Père & Fils en is 100 procent chardonnay. De wijn ondergaat geen malolactische gisting, de omzetting van scherp appelzuur naar zachter melkzuur, die in de champagne vaak wordt tegengehouden om de frisheid te bewaren. Er is bâtonnage toegepast, het roeren van de fijne gist, en de wijn is extra-brut, een zeer droge dosage. De oplage is 280 flessen.

Cuvée n°3 van Champagne Lacroix-Triaulaire is 100 procent pinot blanc uit de Côte des Bar, een subregio in het zuiden van de Champagne. Pinot blanc is in de regio een minder voorkomende druif dan chardonnay of pinot noir. De oplage is 256 flessen.

Cuvée n°9 valt uit de rij. Het is geen schuimwijn maar een coteau champenois, een stille rode wijn uit de Champagne, gemaakt van 100 procent pinot noir door Alain Bernard. Het laat zien dat de regio ook buiten de bubbels wijn maakt.

Cuvée n°5 komt van Champagne Maurice Grumier uit de Vallée de la Marne en is 100 procent meunier, ook wel pinot meunier. Die druif speelt in deze vallei een grote rol. De oplage is 288 flessen.

Waar je op let bij het kopen

De cuvées zijn verkrijgbaar bij elke vigneron, bij de Tonnellerie de Champagne, of om te proeven bij restaurant Arbane in Reims. Vanaf eind oktober staat er elke maand één cuvée met de bijbehorende vigneron op de kaart van Arbane, met een proeverij per glas. Voor drie van de vier wijnen gaat het om kleine oplagen, dus wie interesse heeft, kan er het beste vroeg bij zijn. Wie andere champagne van kleinere huizen wil proeven, vindt een eigen selectie bij Biodivino.