Klimaatverandering duwt de wijnoogst naar de zomer, en dat merk je straks aan je glas

Terwijl jij deze zomer een koel glas rosé of een Aperol Spritz dronk op het terras, stonden wijnboeren elders al met de schaar in de hand. Wijngebieden over de hele wereld meldden dit jaar records voor de vroegste oogst ooit, sommige weken, andere maanden eerder dan de traditionele herfstplukperiode.

Waarom de wijnoogst zoveel vroeger valt

In de Roussillon, in het zuiden van Frankrijk, begon Domaine Lafage al op 23 juli met plukken. Wijnmaker Jean-Marc Lafage zei tegen het Franse France Info dat hij dat nog nooit had meegemaakt. Aan de Central Coast van Californië ging de oogst rond diezelfde tijd van start, zes tot acht weken vroeger dan gebruikelijk. Druiventeler Kevin Merrill noemde het de vroegste datum in 27 jaar werken in de wijngaard. Ook Champagne, Bourgogne en verschillende Duitse wijnstreken haalden het nieuws met vroege records, zo staat te lezen in het oorspronkelijke artikel van VinePair.

De meeste berichten daarover gaan over wat een vroege oogst doet met de druif zelf: lagere opbrengsten, wisselende suiker- en zuurgraad, kortom, hoofdpijn voor de wijnmaker. Maar de gevolgen reiken verder dan het vat en de wijngaard.

Wat dit betekent voor wijntoerisme en de wijnkaart

Aaron Jackson, wijnmaker in San Luis Obispo en Paso Robles onder de labels Aaron Wines en Akana, ziet het effect rechtstreeks in zijn proeflokaal. Hitte houdt bezoekers weg, en dat is meetbaar.

Juli is volgens Jackson een van de slechtste maanden van het jaar voor zijn proeflokaal: hoe heter het is, hoe minder bezoekers er komen. Dat heeft ook te maken met het soort wijn dat de streek maakt, stevige, volle rode wijnen die nu eenmaal minder aanspreken als de zon genadeloos schijnt. En wie tijdens een hittegolf toch op wijnvakantie gaat, koopt geen dozijn flessen mee die vervolgens in een gloeiend hete auto liggen te sudderen op de terugweg.

Ook verzending lijdt eronder. Wijnhuizen die vroeger acht tot negen maanden per jaar veilig konden verschepen zonder dat de wijn onderweg kookte, zien die periode steeds korter worden. Jackson: zijn wijnclub kampt inmiddels met een steeds groter wordend 'verzendverbod' door hitte langs de route.

Kleine ellende met grote gevolgen

Šárka Betke, die na een carrière in de tech-sector natuurwijn verkoopt en distribueert en samen met jeugdvriend Jakub Herzán een piepklein wijngoed runt op een zandsteenheuvel in het Tsjechische Kobylí, ziet vergelijkbare problemen in Moravië. Hittegolven boven de 40 graden hielden bezoekers weg en vertraagden verzendingen, met directe gevolgen voor de cashflow: latere leveringen betekenen ook later betaald worden.

Zelfs iets alledaags als een etiket op een fles plakken wordt lastiger bij extreme hitte, vertelt Betke: lijm die niet goed hecht, betekent overdoen, en overdoen kost geld. Jim Duane, wijnmaker bij Seavey Vineyard in Napa Valley en host van de Inside Winemaking Podcast, noemt daarnaast stijgende verzekeringspremies en nieuwe kosten voor waterrechten, sinds Napa Valley vorig jaar heffingen invoerde op putwater voor irrigatie.

Ook energie speelt mee. Een oogst in oktober valt in relatief koele weken, maar schuift die op naar augustus, dan komt de piekbehoefte aan koeling precies tijdens de heetste periode van het jaar terecht. Meer koeling nodig hebben op het moment dat elektriciteit het duurst is, dat tikt aan.

Wat dit voor jou betekent, achter de bar en aan de bar

Voor de Nederlandse en Belgische wijn- en cocktailwereld is dit geen ver-van-je-bed-verhaal. Sparkling wine voor je Hugo of huisgemaakte spritz, vermout voor je Negroni of Boulevardier, het begint allemaal bij druiven die steeds grilliger rijpen. Kortere oogstvensters en hogere productiekosten werken door in de inkoopprijs, en dus uiteindelijk in wat je op de kaart ziet staan. Wie zich afvraagt waarom een glas wijn in het restaurant zo duur uitpakt, leest daar meer over in dit artikel over de marge op wijn.

Het goede nieuws, voor wie zoekt: niet alles is kommer en kwel. Sommige wijnmakers zien in vroegere oogsten ook kansen voor frissere stijlen met lagere alcoholpercentages, precies het soort wijn dat goed werkt in een lichte spritz of een Aperol Spritz op een broeierige terrasavond. Proef je het verschil tussen een wijn van een hittejaar en een klassieker uit een koeler seizoen? Bartenders en sommeliers gaan die vraag de komende jaren steeds vaker moeten beantwoorden.

Voor bareigenaren met wijn op de kaart is de les simpel: houd rekening met wisselende beschikbaarheid en prijzen, en verwacht dat je leverancier je eerder belt over een tegenvallende oogst dan vroeger. Klimaatverandering zit niet alleen in het weerbericht, maar sluipt via de wijngaard mee de bar binnen.

Begrippen in dit artikel

• Wat is spritz? Een spritz is een lichte, bruisende aperitiefcocktail van een bittere likeur, mousserende wijn en bruisend water, geschonken op veel ijs. De bekendste is de Aperol Spritz.