wodka houdt beter stand dan concurrenten in krimpende Amerikaanse sterkedrankmarkt

Goed nieuws voor wodkadrinkers, iets minder goed nieuws voor de rest van de Amerikaanse sterkedrankmarkt. Uit een nieuwe voorspelling van SipSource blijkt dat wodka de komende twaalf maanden minder hard terugvalt dan de markt als geheel.

Wat is SipSource en waarom moet je dat weten

SipSource is het data-instrument van de Wine & Spirits Wholesalers of America (WSWA), de Amerikaanse branchevereniging van drankengroothandels. Het volgt de zogeheten depletions: het aantal negen-liter dozen sterkedrank dat groothandels daadwerkelijk aan bars, winkels en restaurants leveren. Dat is een directere graadmeter dan verkoopcijfers bij de fabrikant, je ziet letterlijk wat er over de toonbank gaat.

De nieuwste raming kijkt naar zeven grote categorieen: brandy en cognac, rum, tequila en agave, wodka, Amerikaanse whiskey, Ierse whiskey en Scotch. Die worden afgezet tegen de totale kernmarkt van sterkedrank, exclusief kant-en-klare mixdrankjes (RTD's). Voor de twaalf maanden tot eind maart 2026 daalde die kernmarkt met 4,19 procent.

Volgens het rapport van The Spirits Business neemt het tempo van de daling geleidelijk af: min 3,91 procent tegen het vierde kwartaal van 2026 en min 3,68 procent in het tweede kwartaal van 2027. Je proeft het verschil niet in het glas, maar wel op de balans van elke groothandel en bar.

Waarom wodka de storm beter doorstaat

Binnen die krimpende markt zijn er duidelijke winnaars en verliezers. Rum, Ierse whiskey en brandy of cognac presteren naar verwachting slechter dan de bredere markt en blijven tot ver in 2027 in de min staan. Wodka doet het juist beter dan het gemiddelde.

Dat betekent niet dat de categorie groeit, ze krimpt nog steeds, maar wel minder hard dan concurrerende dranken. Voor een merk of importeur is dat verschil tussen een zachte en een harde landing goud waard.

Ook agave-gedistilleerd, denk aan tequila en mezcal, lijkt te stabiliseren, vooral in het middensegment qua prijs. Scotch en Amerikaanse whiskey trekken langzaam bij richting 2027, gedreven door wat de sector affordable luxury noemt: flessen die net iets premium aanvoelen zonder de portemonnee te slopen. Precies het segment waar veel Nederlandse en Belgische bars ook op inzetten bij het samenstellen van hun back-bar, de plank met flessen achter de bar.

Creighton voegt daaraan toe dat de cijfers vooral het belang onderstrepen van gedisciplineerde bedrijfsvoering en gerichte marketing. Wie zijn klant kent en daar echt naar handelt, overleeft deze fase beter dan wie op automatische piloot draait.

Wat dit voor jouw glas betekent

Voor de Nederlandse en Belgische bar is dit vooral een seintje dat de Amerikaanse markt, van oudsher een graadmeter voor wat er wereldwijd gebeurt, langzaam uit een dip klimt. Wodka blijft daarbij het fundament onder tal van klassiekers. Denk aan de Espresso Martini, al jaren een vaste waarde op elke goede cocktailkaart en nog altijd een van de weinige drankjes die zowel de cocktailliefhebber als de koffiefanaat weet te overtuigen.

Dat wodka relatief goed standhoudt, past bij wat bartenders al langer merken: het is de meest veelzijdige basis in het rek. Neutraal genoeg om elke smaak te dragen, van citrus tot koffie, zonder zelf de show te stelen. Geen wonder dat het merk zich hardnekkig weet te handhaven, ook nu klanten kritischer worden op wat ze drinken en waarom.

De cijfers achter de daling

Toch is er geen reden voor euforie. Volgens cijfers van de Distilled Spirits Council of the US daalde de totale omzet van wodka vorig jaar met 3 procent naar 7 miljard dollar. Het volume kromp met 2,2 procent naar 72,5 miljoen negen-literdozen. En uit onderzoek van marktanalist IWSR bleek vorige maand zelfs dat de categorie kant-en-klare mixdrankjes (RTD's) wodka inmiddels voorbijstreeft in wereldwijde waarde.

Dat laatste is misschien wel het meest opvallende signaal in dit verhaal. RTD's, denk aan blikjes met een kant-en-klare hard seltzer of cocktail, veroveren steeds meer terrein op traditionele sterkedrank. Wodka houdt in de kernmarkt beter stand dan concurrenten, maar moet buiten die markt concurreren met een heel nieuw soort drankje dat drempelloos, draagbaar en direct klaar is.

Voor bars die zelf met signature serves werken, drankjes die je alleen bij hen kunt bestellen, is dat juist een kans om het verschil te laten proeven tussen een blikje uit de koelkast en een goed gemaakte cocktail. Een Negroni of Margarita uit vakkundige handen doet nou eenmaal iets dat een blikje nooit kan.

Voor de Nederlandse en Belgische markt vertaalt dit zich vooralsnog vooral in trends om in de gaten te houden. De Amerikaanse cijfers lopen niet één op één over naar Europa, maar de bewegingen, van stabiliserende agave-sterkedrank tot de blijvende kracht van wodka als cocktailbasis, zie je ook hier terug in wat er wordt ingekocht en geschonken.

Begrippen in dit artikel

• Wat is rtd? RTD staat voor ready to drink: een kant-en-klare cocktail of mixdrank in blik of fles, die je zonder mengen direct kunt schenken. Het is een van de snelst groeiende categorieen in de drankenwereld.