SipSource: wodka daalt minder hard dan de rest van de Amerikaanse sterkedrankmarkt

Goed nieuws voor wodkadrinkers, minder goed nieuws voor de rest van de Amerikaanse sterkedrankmarkt. Uit een nieuwe voorspelling van SipSource blijkt dat wodka de komende twaalf maanden minder hard terugvalt dan de markt als geheel.

Wat is SipSource en wat voorspelt het

SipSource is het data-instrument van de Wine & Spirits Wholesalers of America (WSWA), de Amerikaanse branchevereniging van drankengroothandels. Het tool volgt de zogeheten depletions: het aantal negen-liter dozen sterkedrank dat groothandels daadwerkelijk aan bars, winkels en restaurants leveren. Dat is de beste graadmeter die de sector heeft voor wat er echt over de toonbank gaat, veel directer dan verkoopcijfers bij de fabrikant.

De nieuwste raming kijkt naar zeven grote categorieën, brandy en cognac, rum, tequila en agave, wodka, Amerikaanse whiskey, Ierse whiskey en Scotch, en zet die af tegen de totale kernmarkt van sterkedrank, exclusief kant-en-klare mixdrankjes (RTD's). Voor de twaalf maanden tot eind maart 2026 daalde die kernmarkt met 4,19 procent. SipSource verwacht dat het tempo van de daling afneemt: min 3,91 procent tegen het vierde kwartaal van 2026 en min 3,68 procent in het tweede kwartaal van 2027. Je proeft het verschil niet in het glas, maar wel op de balans van elke groothandel en bar.

Waarom wodka het beter doet dan de rest

Binnen die krimpende markt zijn er duidelijke winnaars en verliezers. Rum, Ierse whiskey en brandy of cognac presteren naar verwachting slechter dan de bredere markt en blijven tot ver in 2027 in de min staan. Wodka daarentegen doet het juist beter dan het gemiddelde. Dat betekent niet dat de categorie groeit, ze krimpt nog steeds, maar wel minder hard dan concurrerende dranken. Voor een merk of importeur is dat verschil tussen een zachte en een harde landing goud waard.

Ook agave-gedistilleerd, denk aan tequila en mezcal, lijkt te stabiliseren, met name in het middensegment qua prijs. Scotch en Amerikaanse whiskey trekken langzaam bij richting 2027, gedreven door wat de sector 'affordable luxury' noemt: flessen die net iets premium aanvoelen zonder de portemonnee te slopen. Precies het segment waar veel Nederlandse en Belgische bars ook op inzetten wanneer ze hun back-bar samenstellen.

Creighton voegt daaraan toe dat de cijfers vooral het belang onderstrepen van gedisciplineerde bedrijfsvoering en gerichte marketing. Met andere woorden: wie zijn klant kent en daar echt naar handelt, overleeft deze fase beter dan wie op automatische piloot draait. Het volledige rapport is te lezen bij The Spirits Business, de bron van deze cijfers.

Wat dit voor jouw glas betekent

Voor de Nederlandse en Belgische bar is dit vooral een seintje dat de Amerikaanse markt, van oudsher een graadmeter voor wat er wereldwijd gebeurt, langzaam uit een dip klimt. Wodka blijft daarbij het fundament onder tal van klassiekers. Denk aan de Espresso Martini, al jaren een vaste waarde op elke goede cocktailkaart en nog altijd een van de weinige drankjes die zowel de cocktailliefhebber als de koffiefanaat weet te overtuigen.

Dat wodka het relatief goed doet, past ook bij wat bartenders al langer merken: het is de meest veelzijdige basis in het rek. Neutraal genoeg om elke smaak te dragen, van citrus tot koffie, zonder zelf de show te stelen. Geen wonder dat het merk zich hardnekkig weet te handhaven, ook wanneer klanten kritischer worden op wat ze drinken en waarom.

De cijfers achter de daling

Toch is er geen reden voor euforie. Volgens cijfers van de Distilled Spirits Council of the US daalde de totale omzet van wodka vorig jaar met 3 procent naar 7 miljard dollar. Het volume kromp met 2,2 procent naar 72,5 miljoen negen-literdozen. En uit onderzoek van marktanalist IWSR bleek vorige maand zelfs dat de categorie kant-en-klare mixdrankjes (RTD's) wodka inmiddels voorbijstreeft in wereldwijde waarde.

Dat laatste is misschien wel het meest opvallende signaal in dit verhaal. RTD's, denk aan blikjes met een kant-en-klare hard seltzer of cocktail, veroveren steeds meer terrein op traditionele sterkedrank. Wodka houdt in de kernmarkt beter stand dan concurrenten, maar moet buiten die markt concurreren met een heel nieuw soort drankje dat drempelloos, draagbaar en direct klaar is. Voor bars die zelf met signature serves werken, drankjes die je alleen bij hen kunt bestellen, is dat juist een kans om het verschil te laten proeven tussen een blikje en een goed gemaakte cocktail.

Voor de Nederlandse en Belgische markt vertaalt zich dit vooralsnog vooral in trends om in de gaten te houden. De Amerikaanse cijfers lopen niet één op één over naar Europa, maar de bewegingen, stabiliserende agave-sterkedrank, honger naar betaalbare luxe whisky en de blijvende kracht van wodka als cocktailbasis, zie je ook hier terug in wat er wordt ingekocht en geschonken.