Wijn moet losser: VinePair-podcast pleit voor minder regels aan de bar

Veel mensen die best wijn zouden willen drinken, haken af voordat het glas is ingeschonken. Niet omdat ze de smaak niet lusten, maar omdat de regels, de tradities en het gebrek aan ruimte om zelf te kiezen hen afschrikken. Dat is de kern van een recente peiling die hosts Joanna en Zach bespreken in de VinePair Podcast.

Wat de peiling over wijndrinkers laat zien

De uitkomst is simpel en confronterend tegelijk: potentiële wijndrinkers voelen zich buitengesloten door een categorie die bol staat van ongeschreven wetten. Welk glas hoort bij welke druif, bij welke temperatuur serveer je iets, en mag je in hemelsnaam een ijsklontje in je witte wijn gooien? Voor de doorgewinterde liefhebber is dat vanzelfsprekend, voor de nieuwsgierige nieuwkomer voelt het als een examen waar niemand je op heeft voorbereid.

Joanna en Zach signaleren dat die drempel niet alleen ontstaat door onwetendheid, maar ook door een gebrek aan customization, ofwel de mogelijkheid om een drankje naar je eigen smaak aan te passen. Waar de cocktailbar allang gewend is aan aanpassingen, net wat minder zoet, een andere garnish (het eetbare of geurende accent bovenop het glas), extra ijs, blijft wijn vaak star. Eén fles, één manier van serveren, en verder gelden de regels.

Waarom traditie soms een drempel wordt

Wijn draagt eeuwen aan etiquette met zich mee, en dat is niet per definitie een probleem. Traditie geeft houvast en vertelt een verhaal over streek, druif en makerschap. Maar diezelfde traditie kan verstikkend werken als ze wordt gepresenteerd als de enige juiste manier. Zach en Joanna erkennen dat volledig loslaten van die traditie een verliezende strategie kan zijn: wijn zonder enige context verliest juist een deel van wat haar bijzonder maakt.

De vraag die ze stellen is daarom niet of de regels moeten verdwijnen, maar of producenten, sommeliers en verkopers wat meer speelsheid en flexibiliteit kunnen inbouwen zonder de kern te verliezen. Een sommelier die zegt 'drink het zoals jij het lekker vindt' in plaats van 'dit hoort zo', doet in feite hetzelfde als de bartender die allang gewend is gasten mee te laten denken over hun glas.

Wat dit betekent voor de Nederlandse en Belgische bar

In de Lage Landen zie je die verschuiving al voorzichtig terug. Wijngebaseerde drankjes met een lage drempel, denk aan een frisse Aperol Spritz of een zomerse Hugo, doen het uitstekend juist omdat ze weinig kennis vereisen en veel ruimte laten voor eigen smaak. Geen ellenlange uitleg over jaargangen, gewoon een glas dat lekker is en er goed uitziet op een terras. Dezelfde speelsheid zie je terug in de opmars van luchtige, aanpasbare klassiekers zoals beschreven in het stuk over de terugkeer van de tini, waar nostalgie en flexibiliteit elkaar vinden.

Voor Nederlandse en Belgische bars en wijnbars betekent dit vooral een kans. Gasten die zich normaal bij de cocktailkaart thuisvoelen maar bij de wijnkaart afhaken, wil je niet kwijtraken aan onnodige plechtstatigheid. Een korte, vriendelijke uitleg, de vraag of iemand liever fris of vol drinkt, of gewoon toestemming om dat ijsklontje er toch in te gooien, kan al het verschil maken.

Zo vind je de balans tussen traditie en experiment

Interessant is dat Joanna en Zach in dezelfde aflevering ook vooruitblikken op andere categorieën die worstelen met hun eigen identiteit. Zach las voor de gelegenheid een stuk over de opkomende trend om cocktails te serveren met opvallend veel ijs, en Joanna dook in de status van Amerikaanse single malt whisky, twee jaar na de officiële erkenning van die categorie. Beide voorbeelden laten zien dat elke drankcategorie op enig moment die spanning voelt tussen vasthouden aan traditie en meebewegen met wat drinkers nu willen.

Voor wijn is dat gesprek volgens de podcasthosts nog volop gaande. Proef je zelf het verschil tussen een wijnbar die je overlaadt met regels en eentje die je gewoon vraagt wat je lekker vindt? De kans is groot dat je sneller terugkomt bij die laatste.

De volledige aflevering van de VinePair Podcast is te beluisteren via Apple Podcasts en Spotify, en te bekijken op YouTube, voor wie het complete gesprek tussen Joanna en Zach wil volgen.

Begrippen in dit artikel

• Wat is spritz? Een spritz is een lichte, bruisende aperitiefcocktail van een bittere likeur, mousserende wijn en bruisend water, geschonken op veel ijs. De bekendste is de Aperol Spritz.