Glenmorangie brengt oudste whisky ooit uit: vijftig jaar rijping in 149 flessen

Glenmorangie heeft de oudste whisky uit zijn geschiedenis gepresenteerd: de Glenmorangie 50 Years Old. Er komen wereldwijd maar 149 genummerde flessen, elk in een op maat gemaakt porseleinen kunstwerk, en de prijs ligt op omgerekend zo'n 30.000 euro per fles.

De whisky werd midden jaren zeventig gestookt, met graan uit een van de laatste batches die op de eigen vloermouterij van de Schotse distilleerderij werden gemout. Die vloermouterij, waar gerst traditioneel met de hand werd omgeschept om te kiemen, ging in 1977 definitief dicht. Het spirit dat toen in de karakteristieke hoge koperen ketels van Glenmorangie werd gestookt, ging vervolgens de vaten in: bourbonvaten en first-fill Oloroso sherryvaten.

Waarom deze whisky zo lang moest wachten

De whisky lag al zo'n twintig jaar te rijpen toen master distiller Dr. Bill Lumsden in 1995 aantrad als distilleerderijmanager. In zijn eerste jaren speurde hij de vatenkelder door en pikte een handvol vaten eruit met, zoals hij het zelf noemt, potentieel voor een zeer lange rijping.

In 1999 selecteerde Lumsden een klein deel van die whisky, voornamelijk uit bourbonvaten met een kleinere aanvulling uit sherryvaten, en versneed dat tot een nieuw geheel in één refill hogshead vat. Dat vat werd gekozen om zijn strakke kuiperswerk: een hecht gesloten vat zorgt voor een trage, langgerekte rijping waarbij hout en whisky heel gecontroleerd op elkaar inwerken.

Vijfentwintig jaar lang bouwde de whisky daarna diepte en complexiteit op, met de kenmerkende huisstijl van Glenmorangie die geleidelijk versmolt met sherrytonen. Pas na vijf decennia vond Lumsden het moment rijp om te bottelen.

Zo proef je vijftig jaar rijping

De Glenmorangie 50 Years Old is niet kil gefilterd (chill filtering, een techniek die troebeling voorkomt maar ook smaakstoffen wegneemt) en wordt gebotteld op cask strength, de sterkte die de whisky in het vat had: 45,7% alcohol. Volgens de officiële proefnotities van het merk oogt de whisky diep mahoniekleurig, met geuren van amber, kardemom, sultana's, nootmuskaat en gebakken sinaasappel, die overgaan in toffee en leer.

Op de tong is de whisky licht peperig, met smaken van toffee, getrokken Assam-thee, berkenteer, kaneel en druivenmost. De afdronk is lang en laat sporen na van anijs, treacle toffee en eucalyptus. Proef je daar de rook van die laatste vloermouterij in terug?

Een fles die zelf ook een kunstwerk is

Voor de presentatie werkte Glenmorangie samen met de Amerikaanse keramist Peter Pincus. Samen met zijn partner Laurie en hun studioteam werkte hij meer dan drie jaar aan de porseleinen vaasjes waarin elk van de 149 flessen wordt getoond. Geïnspireerd op de smaaknotities van de whisky ontwikkelde het team vijftig eigen kleurpigmenten, waarmee elk exemplaar een uniek patroon kreeg.

Bij elkaar vormen de 149 stuks een tegelwerk van kunst met de titel 'Together in Spirit'. Het is een aanpak die doet denken aan hoe Highland Park eerder een 17 jaar oude whisky liet ontwerpen door een kunstenaar, zoals we eerder schreven over de samenwerking van Highland Park met Laila Gohar: luxe whisky en beeldende kunst vinden elkaar steeds vaker in de hoogste prijsklasse.

Wat dit betekent voor de Nederlandse whiskyliefhebber

Met 149 flessen wereldwijd en een adviesprijs van 25.800 Britse pond (ongeveer 34.700 Amerikaanse dollar of 30.000 euro) is dit geen fles die je zomaar bij de slijter tegenkomt. Verkoop loopt via het Moët Hennessy Private Client Team, het bezoekerscentrum van de distilleerderij in het Schotse Tain en een select aantal gespecialiseerde verkooppunten, met de mogelijkheid om via de website van Glenmorangie zelf een aanvraag in te dienen.

Voor de gemiddelde cocktailliefhebber blijft dit vooral kijkvoer: een whisky als deze is gemaakt om te proeven, niet om in een Old Fashioned te gooien. Toch is het goed om te weten dat dit soort extreem oude bottelingen laat zien wat er mogelijk is als een distilleerderij decennialang geduld heeft. Zin in iets dichter bij huis dat wél in je glas past? Een klassieke Old Fashioned laat je de kracht van goed gerijpte whisky net zo goed proeven, alleen dan zonder het prijskaartje van een tweedehands auto.

Lumsden, die in 2025 tot MBE werd benoemd voor zijn verdiensten voor de Schotse whisky-industrie, staat inmiddels ruim dertig jaar aan het roer van de whiskyproductie bij Glenmorangie. Het volledige verhaal achter de release is na te lezen bij The Whiskey Wash, de bron van dit artikel.